Tavla Terimleri

Tavla ilginç bir spor, deneyimli değilseniz oynanırken ne dendiğini anlama şansınız bulunmuyor! Bir takım tuhaf sözcükler ve tabirler havada uçuşuyor, siz melül melül bakarken de oyun bitiveriyor… Bu durum, bir Türk oyunu olarak tanınmasına rağmen hiçbir tabirinin Türkçe olmamasından kaynaklanıyor. Tavla terimleri, Farsça ve İngilizce sözcüklerinin bozulmuş hallerinden oluşuyor. Zar kombinasyonlarının isimlerini Farsça ’dan, diğer her şeyi de İngilizce ’den almışız. Bu durum, doğal olarak kafa karışıklığına yol açıyor. Ancak bedava tavla oyna veya online tavla oyunu oyna sırasında tatmin edici bir deneyim yaşamak, bu terimleri bilmekle mümkün oluyor. Eh, bir dahaki sefere gönül rahatlığıyla “cehari dü!” diyebilmeniz için size bir rehber hazırladık, hazırsanız başlayalım.

Zar İsimleri

Yek, sek, dü gibi sözcükler, gelen zar sayısını ifade etmek için kullanılıyor. Tek tek bakalım:
1 – Yek 2 – Dü 3 – Se 4- Cihar 5 – Penç 6 – Şeş
Bu isimler, kombinasyonları belirtmek için de kullanılıyor. Yani örneğin hep yek, 1 – 1 anlamına geliyor. Se yek, 3 – 1. Düşeş ise 6 – 6. 36 kombinasyonun her birini de, bunları kullanarak söylemeniz mümkün.

Diğer Terimler

Açık: Bir tavla pulunun üzerinde başka bir pul olmaması durumunda kullanılıyor. “Açık vermek” en sık rastlayabileceğiniz kullanım şekli. Açıkta olan bir pul, rakip tarafından kırılabiliyor.

Altı Kapı: Altı numaralı kapıyı ifade ediyor. Genellikle bu kapının üst üste en az iki pul dizilerek kapatılması durumunda kullanılıyor. Acemilerin en büyük yanılgılarından biri de, bu kapıyı çok önemli zannetmeleri. Oysa aşağıda da görebileceğiniz gibi 5 kapısı daha değerli.

Altın Kapı: 5 numaralı kapı için kullanılan tabir. Tüm olasılık hesapları bize gösteriyor ki, 5 kapılarını kontrol eden oyuncu, her zaman için kazanıyor. Bu nedenle kapı alınacaksa ilk olarak burası tercih edilmeli.

Asker Pul: İngilizcesi “builder”. Kapı almak üzere bekleyen boştaki pulu tabir ediyor. Bunlar genellikle aynı zamanda açık pul olma özelliğini taşıyor ve en geç bir sonraki atımda bir kapı alınarak kullanılıyor.

Arka Oyun: Yine İngilizce bir tabir. “Back Game” olarak geçiyor. Rakibin kendi evinde sizin kapı almanız durumunu ifade ediyor. Rakip, sizin kapınız orada olduğu sürece kendi pullarını rahatça toplayamıyor.

Dış Saha: Pulunuzun erişebileceği en uzak mesafeler için kullanılan bir tabir. 7 ila 12 arası haneler sizin, 13 ila 18 arası da rakibinizin dış sahası yerine geçiyor.

Dolaylı Vuruş: “Ballı vuruş” olarak daha çok biliniyor! Rakibin 6 haneden uzaktaki bir pulunu kırabildiğiniz zaman kullanılıyor.

Ev: Oturuş pozisyonunuza göre, tavla tahtasının sağ alt köşesi. Yani tüm pullarınızı toplamanız gereken alan.

Gele Atmak: Kırık pulunuzu oyuna sokamadığınız zaman kullanılan bir tabir.

İçeri Girmek: Pullarınızı kendi eviniz içerisine toplamanız durumunu ifade ediyor.

İleri Kapı Almak : Rakibin 4 veya 5 hanesinde kapı alma durumunu ifade ediyor.

Kapı Almak: Herhangi bir hanede üst üste en az iki pulu toplamak. Bu hane, rakibiniz açısından kullanılamaz hale geliyor.

Mars: “Mars etmek” sıklıkla duyduğumuz bir tabir. İki taraftan birinin hiç pul toplayamadan diğer tarafın tüm pullarını toplaması anlamına geliyor. Bu şekilde biten oyunlar, kazanan tarafa iki puan birden veriyor.

Orta Kapı: 13 numaralı hanenin “kod adı”. 70’li yıllara kadar (bilgisayar çağından önce) çok önemli bir kapı olduğu düşünülüyordu. Bilgisayar destekli olasılık hesapları, hemen hiçbir öneminin olmadığını gösterdi. Buna rağmen, bizde halen çok önemseniyor.

Toplama: Kendi eviniz içerisine aldığınız pullarınızı, dışarıya taşımaya başladığınız zaman kullanılan bir tabir. Toplamayı en önce bitiren taraf kazanıyor.

Zeki Müren Kapısı: 2 numaralı haneye verilen isim. 2-1 bizdeki oyuncular tarafından hiç sevilmeyen bir zar, aşağılama anlamında kullanılıyor. Oysa profesyonel turnuva oyuncuları, en iyi açılışlarını bu kombinasyon ile yapıyor.